Gần đây, hình ảnh về một “thư viện sách khổng lồ” ở Nhà Bè lan truyền trên mạng xã hội thu hút không ít người tìm đến. Sau đó, mọi người mới vỡ lẽ đây thực chất là một không gian giới thiệu bất động sản, những kệ sách lớn chủ yếu là… mô hình. Nhìn ở góc độ tích cực, câu chuyện này gợi ra những điều khá thú vị. Dường như sách vẫn có một sức hấp dẫn đặc biệt trong đời sống tinh thần của nhiều người.
Giữa muôn vàn khung hình trên mạng xã hội, ta bắt gặp nhiều người chụp ảnh cùng sách với các biểu cảm, khung cảnh khác nhau. Có khi ai đó chụp một cuốn sách mới mua, có khi chỉ là một góc bàn với vài trang sách mở cùng hoa lá.
Sách bên cửa sổ ngày mưa rả rích. Sách theo người đi du lịch ở những vùng đất xa xôi. Sách cùng thức dậy trên bãi biển cát vàng hay thung lũng đầy sương...
Nghệ thuật nhiếp ảnh và thị giác được khai thác tối ưu cho chủ đề này. Sách góp phần tạo nên chiều sâu, sự tĩnh lặng và một câu chuyện mà bức ảnh không cần chú thích bằng lời. Đừng vội nghĩ đó chỉ là một cách “làm dáng”.
Ở góc độ tâm lý, con người thường muốn lưu giữ và chia sẻ những gì mình yêu thích, ngưỡng mộ hoặc muốn trở thành. Một cuốn sách trong bức ảnh, vì thế, đôi khi không chỉ là một vật thể. Nó có thể là biểu hiện của đời sống tinh thần tích cực.
Rằng, tôi đang học, đang nghĩ, đang tìm kiếm nhiều điều bổ ích từ sách. Và có lẽ, đây cũng là một biểu hiện thú vị của văn hóa đọc trong thời đại số.
Từ năm 1995, UNESCO tổ chức Ngày Sách và Bản quyền Thế giới vào ngày 23-4 hằng năm.
Trước đó, thế giới đã đi rất xa với sách, xem sách và việc đọc như một phương tiện kết nối con người với quá khứ, tương lai, các thế hệ và những nền văn hóa khác nhau. Nhưng “đọc” hôm nay không còn gói gọn trên giấy.
UNESCO cũng ghi nhận công nghệ di động có thể mở rộng cơ hội tiếp cận sách và văn bản ở những nơi sách in còn khan hiếm. Điều đáng nói, công nghệ không nhất thiết phải là đối thủ của sách.
Theo một nghiên cứu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) về năng lực đọc trong thế giới số cho thấy, những người đọc tốt thường biết tối ưu hóa các hình thức đọc theo mục đích.
Các tài liệu giáo dục của UNESCO cũng nhấn mạnh vai trò của đọc sâu đối với khả năng tập trung, ghi nhớ và theo đuổi những ý tưởng phức tạp.
Ở Việt Nam, câu chuyện văn hóa đọc cũng đang được đặt trong không gian rộng hơn. Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam được tổ chức hằng năm vào ngày 21-4.
Đáng chú ý, các hoạt động khuyến đọc hiện nay không chỉ dừng ở sách giấy, mà còn mở rộng tới sách điện tử, sách nói, câu lạc bộ đọc trực tuyến và những phương thức đọc dựa trên công nghệ.
Năm 2026, Đồng Tháp tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc lần thứ V, với chủ đề: “Sách - Tri thức - Khát vọng phát triển đất nước”.
Các hoạt động được tổ chức phong phú, đa dạng như: Triển lãm, trưng bày sách; giao lưu tác giả - tác phẩm; nói chuyện chuyên đề; hội thi; hoạt động trong trường học; chương trình dành cho người khuyết tật và vận động quyên góp sách cho các trường vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn.
Được biết, trong 5 năm qua, Thư viện tỉnh phối hợp trao tặng 351 “Tủ sách khuyến học” với 56.810 bản sách, tổng trị giá 3,375 tỷ đồng. Hoạt động ý nghĩa này góp phần đưa tri thức đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt ở những nơi còn thiếu điều kiện tiếp cận với sách.
Sách mang một vẻ đẹp rất riêng, rất gần với tâm hồn mỗi chúng ta. Giữa thế giới của màn hình và những dòng thông tin trôi rất nhanh, một trang sách có thể giữ ta chậm lại, giúp ta thoát khỏi hiện tượng “não bỏng ngô’’. Vậy nên, chụp ảnh cùng sách đôi khi cũng là cách ta nhắc mình về một khoảng lặng cần có.
Và biết đâu, từ một bức ảnh, ai đó nhìn thấy cũng được gợi nhắc, quan tâm và tìm đọc thêm sách. Chúng ta muốn sách đẹp trong những bức ảnh và cũng mong sách có một vị trí nhất định trong tâm hồn mình. Đó là điều tích cực trong đời sống, phải không?
NGUYỄN PHẠM ĐÌNH THẢO
