Tết ảo, lì xì số: Văn hóa mới của Á Đông

Nếu có nơi nào biến phong tục cổ truyền thành một ngành công nghiệp số thực sự, thì đó chính là Trung Quốc. Tết là mùa tiêu dùng lớn nhất năm, và càng sôi động ở nước đông dân nhất thế giới.

WeChat tiếp tục cải tiến Video Hồng Bao 3D, cho phép người gửi biến lời chúc thành một hoạt cảnh sinh động như phim ngắn. Trong 3 ngày đầu năm âm lịch 2025, người dùng WeChat đã gửi hơn 680 triệu đoạn video chúc Tết, một con số đủ lớn để nhiều bình luận viên ví von đây là “lễ hội phim ngắn lớn nhất thế giới”.

Bên cạnh đó, các nền tảng VR (thực tế ảo) và AR ở Trung Quốc cũng bùng nổ mạnh, từ tour du Xuân trong không gian ảo, cho đến các AR tái hiện chợ hoa, đèn lồng, pháo hoa hay cảnh rước lân. Nhờ đó, nhiều lễ hội địa phương, vốn chỉ đông trong phạm vi một tỉnh, nay có thể được hàng triệu người trong và ngoài nước tham gia theo cách “ảo mà thật”.

Điều đáng chú ý là lì xì số, thay vì làm phai nhạt truyền thống, lại khiến phong tục này sống động hơn. Người trẻ nhận phong bao từ bạn bè, đồng nghiệp, thậm chí người xa lạ trong các cộng đồng trực tuyến. Vào đêm giao thừa, cảm giác “săn bao lì xì” đã trở thành một trò chơi vui nhộn, nối tiếp văn hóa hiếu kỳ của giới trẻ Trung Quốc.

Seollal (Tết Nguyên đán của Hàn Quốc) là một trong những lễ hội truyền thống rõ nét nhất của châu Á, với nghi lễ sebae, canh tteokguk và phong tục sebaetdon (tiền mừng tuổi). Thế nhưng, giới trẻ xứ kim chi lại là một trong những cộng đồng năng động nhất trong việc đưa Tết vào metaverse.

Nền tảng ZEPETO của Naver đều đặn mở “làng hanok ảo” mỗi dịp Seollal, với sạp đồ ăn, thư pháp, trò chơi yutnori và khu chụp ảnh hanbok. Người trẻ vào đó mặc hanbok ảo, tạo video, gửi thiệp 3D hoặc tổ chức tiệc Xuân mini với bạn bè.

Metaverse Seoul - dự án do thành phố Seoul triển khai từ 2023, cũng trở thành nơi tổ chức sự kiện mùa lễ hội. Tại đây, người dân có thể xem thông báo, gửi thiệp mừng, tham gia hoạt động cộng đồng và xem pháo hoa số. Caliverse - nền tảng metaverse do Lotte đầu tư, chủ yếu phục vụ trình diễn nội dung, trò chơi phong cách K-pop và các sự kiện thương hiệu. Dù không được xây dựng riêng cho Tết, nhưng kỳ nghỉ Seollal vẫn là dịp người dùng vào đông nhất nhờ các concert ảo và minigame.

Điều thú vị là dù Seollal có thêm phiên bản ảo, người Hàn vẫn giữ nghi thức thật. Buổi sáng lạy tổ tiên, ăn tteokguk; buổi tối vào ZEPETO hoặc Metaverse Seoul xem pháo hoa thêm lần nữa. Tết của họ vì thế được “kéo dài” theo đúng nghĩa đen.

Với Singapore là một trong những xã hội tiên phong trong thanh toán số, nên chuyện chuyển lì xì bằng e-angbao đã xuất hiện từ nhiều năm trước. Nhờ sự bùng nổ của PayNow, PayLah và ví điện tử, người dân gần như không còn cảnh xếp hàng rút tiền mới.

Nhiều ngân hàng xem e-angbao như một cách giảm rác thải giấy, đồng thời tạo không gian Tết hiện đại, đa ngôn ngữ. DBS Bank từng tung bộ thiệp Tết kỹ thuật số bằng 8 thứ tiếng, trong đó có cả tiếng Việt. Chỉ cần quét mã QR trên bao lì xì giấy hoặc bảng hiệu AR đặt dọc đường Orchard Road, tiền lập tức đổ vào ví người nhận kèm hiệu ứng pháo hoa trên màn hình.

Một xu hướng nổi bật khác là bao lì xì “lai”: vẫn là bao giấy truyền thống, nhưng bên trong đặt mã QR. Nghi thức mở bao vẫn giữ được trọn vẹn, trong khi việc chuyển tiền lại gọn, sạch và tiện hơn. Điều này phù hợp với bản sắc đa văn hóa của Singapore - nơi truyền thống và công nghệ hiện đại luôn tìm cách sống chung hài hòa.

Theo sggp.org.vn