Nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp

Bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là trụ cột cốt lõi của hệ thống an sinh, là “điểm tựa” vững chắc cho người lao động. Tuy nhiên, tình trạng chậm đóng bảo hiểm tại nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp đang đặt ra bài toán nan giải, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn từ các cơ quan quản lý.

NHIỀU DOANH NGHIỆP CHẬM ĐÓNG BẢO HIỂM XÃ HỘI 

Thời gian qua, nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động, Tỉnh ủy và UBND tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo quyết liệt việc triển khai các văn bản của Trung ương về cải cách chính sách BHXH và các kế hoạch giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia đến năm 2030 được cụ thể hóa sát với tình hình thực tế địa phương. 

Bên cạnh đó, lãnh đạo tỉnh thường xuyên đôn đốc, yêu cầu các sở, ban, ngành và chính quyền các cấp phối hợp chặt chẽ, khắc phục tình trạng chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN, xem việc thực hiện chính sách bảo hiểm là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội bền vững. 

Mặc dù có những chuyển biến nhất định, song, tình hình chậm đóng các loại bảo hiểm trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp vẫn còn ở mức đáng quan ngại. 

Theo báo cáo của BHXH tỉnh, tính đến hết tháng 3-2026, BHXH tỉnh Đồng Tháp thu được hơn 2.527 tỷ đồng, (đạt 19,7% kế hoạch). 

Tuy nhiên, số tiền chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN lên đến hơn 541 tỷ đồng, chiếm 4,22% số phải thu. Đáng chú ý, khối doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế chiếm tỷ trọng lớn nhất với 3.693 đơn vị vi phạm, tổng số nợ hơn 237 tỷ đồng. 

Trong đó, 2.682 doanh nghiệp không chuyển nộp tiền trong tháng và hàng trăm đơn vị để nợ kéo dài trên 12 tháng với số tiền hơn 111 tỷ đồng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải quyết các chế độ, chính sách cho người lao động.

Nhiều doanh nghiệp lớn thuộc lĩnh vực thủy sản, giáo dục đang có số nợ từ vài tỷ đến hàng chục tỷ đồng. Việc nợ bảo hiểm khiến nhiều lao động sau khi nghỉ việc không thể chốt sổ bảo hiểm hay hưởng các quyền lợi ốm đau, thai sản chính đáng. 

Chia sẻ về những thiệt thòi này, chị Nguyễn N.T. có gần 20 năm gắn bó với một công ty thủy sản tâm sự, hằng ngày chị chỉ biết chăm chỉ làm việc, tin tưởng vào doanh nghiệp mà không hề biết quyền lợi bảo hiểm của mình bị gián đoạn. 

Chỉ đến khi sinh con, đến cơ quan bảo hiểm làm thủ tục thai sản, chị bất ngờ nhận được thông báo không đủ điều kiện hưởng chế độ do công ty chưa đóng BHXH. 

Điều đáng nói là nhiều công nhân khác khi nghỉ việc cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự, không thể chốt sổ để nhận trợ cấp thất nghiệp trang trải lúc khó khăn. 

Để tìm lại quyền lợi chính đáng cho mình, một số anh chị em phải chọn giải pháp nhờ đến sự phân xử của Tòa án. Những trường hợp này sau đó được công ty ưu tiên giải quyết, riêng số công nhân còn lại hiện vẫn phải tiếp tục chờ đợi doanh nghiệp khắc phục số tiền nợ đọng bảo hiểm.

NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM DOANH NGHIỆP 

Để kịp thời khắc phục thực trạng trên cũng như hiện thực hóa mục tiêu đến hết năm 2026 chỉ tiêu tỷ lệ dân số tỉnh tham gia BHYT đạt 96%, tỷ lệ người trong độ tuổi lao động tham gia BHXH đạt 31% và phấn đấu đến năm 2030 thực hiện BHYT toàn dân, đồng thời nâng tỷ lệ tham gia BHXH đạt từ 35% trở lên, mới đây, UBND tỉnh Đồng Tháp ban hành Công văn 1421 về việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chính sách và phát triển người tham gia BHXH, BHYT và BHTN trên địa bàn tỉnh. 

Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu: Các sở, ban, ngành tỉnh và UBND các xã, phường theo chức năng, nhiệm vụ được giao, tập trung quán triệt, tổ chức xây dựng kế hoạch triển khai để thực hiện tốt các văn bản chỉ đạo của Trung ương, Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh về chính sách BHXH, BHYT; xác định mục tiêu phát triển người tham gia BHXH, BHYT là nhiệm vụ chính trị quan trọng của các ngành, các cấp.

BHXH tỉnh tham mưu, đề xuất các giải pháp, cơ chế, chính sách để mở rộng diện bao phủ người tham gia và phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan để tổ chức triển khai thực hiện. 

Cùng với đó là đẩy mạnh phối hợp tổ chức các hoạt động tuyên truyền dưới nhiều hình thức để các ngành, các cấp, người dân, doanh nghiệp nắm rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của BHXH, BHYT và nghĩa vụ của mỗi cá nhân, tổ chức trong việc tham gia BHXH, BHYT. 

Đồng thời, tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN tại các cơ quan, đơn vị, tổ chức sử dụng lao động, kịp thời xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật; công khai danh sách các doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN trên các phương tiện thông tin đại chúng; chủ động phối hợp với cơ quan Công an, Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân trong việc củng cố hồ sơ, xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các đơn vị, cá nhân có dấu hiệu tội phạm. 

Song song đó, định kỳ hằng tháng, cơ quan BHXH cung cấp danh sách doanh nghiệp vi phạm cho Sở Nội vụ và chính quyền cấp xã nơi doanh nghiệp đóng trụ sở để cùng phối hợp xử lý. 

UBND các xã, phường có trách nhiệm chủ động đưa các chỉ tiêu phát triển bảo hiểm vào Nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và từng giai đoạn. 

Chủ tịch UBND cấp xã giữ vai trò Trưởng Ban Chỉ đạo, trực tiếp điều hành và chịu trách nhiệm trước cấp trên về kết quả thực hiện tại địa bàn mình quản lý. Các địa phương giao chỉ tiêu cụ thể xuống từng ấp, khu phố để làm căn cứ đánh giá thi đua, khen thưởng. 

Các sở, ngành liên quan cũng được giao nhiệm vụ rõ ràng để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân. Sở Nội vụ và Sở Tài chính có trách nhiệm phối hợp tham mưu cho tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ thêm tiền đóng BHXH tự nguyện cho người dân. 

Sở Y tế có nhiệm vụ chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cung ứng đầy đủ thuốc, hóa chất, thiết bị y tế phục vụ người bệnh, không để người bệnh phải tự mua, bảo đảm quyền lợi cho người tham gia BHYT theo quy định. 

Ngành Y tế cũng được yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh…

Ngoài ra, Nghị định 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, bao gồm các chế tài nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm về BHYT có hiệu lực từ ngày 15-5-2026. Đây được xem là “lá chắn” vững chắc bảo vệ người tham gia BHYT. 

Việc đảm bảo đóng đúng, đóng đủ các khoản bảo hiểm không chỉ là trách nhiệm pháp lý, mà còn là thước đo đạo đức kinh doanh và sự cam kết phát triển bền vững của mỗi đơn vị sử dụng lao động trong bối cảnh mới. 

Những quy định trên không chỉ nhằm mục đích xử phạt, mà quan trọng hơn là thúc đẩy tính tự giác của người sử dụng lao động, tạo hành lang pháp lý rõ ràng để bảo vệ quyền lợi người lao động và đảm bảo quỹ an sinh xã hội vận hành bền vững. 

HOÀI THU