Chuyển đổi số giờ đây không còn là khẩu hiệu mà đã đi vào từng ngõ ngách của đời sống xã hội. Đó cũng là điều hiển nhiên vì số hóa mang lại lợi ích tích cực giúp chuyển đổi nhanh tư duy trong việc xử lý công việc, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững; giờ đây không còn là xu hướng mà là mệnh lệnh từ cuộc sống. Chuyển đổi số hàm chứa nhiều lĩnh vực, trong đó thanh toán không dùng tiền mặt là một trong những giải pháp tiện ích như thế.
Xuất phát từ thực tiễn và nhiều tiện ích mang lại, mới đây UBND tỉnh giao UBND các xã, phường chủ động phối hợp với các tổ chức tín dụng triển khai các mô hình thanh toán không dùng tiền mặt phù hợp với điều kiện thực tế; chú trọng duy trì, nhân rộng các mô hình hiệu quả, nghiên cứu triển khai thí điểm mô hình “xã không tiền mặt”; tăng cường vận động bảo đảm 100% doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh trên địa bàn chấp nhận thanh toán không dùng tiền mặt.
Đồng thời, phát huy vai trò của Tổ công nghệ số cộng đồng, Tổ nhân dân tự quản trong tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận và sử dụng các dịch vụ thanh toán hiện đại. Đây được xem là bước đi quan trọng giúp xóa dần khoảng cách số giữa thành thị và nông thôn.
Thực tiễn cho thấy, kể từ khi thực hiện chủ trương thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt là Quyết định 1813/QĐ-TTg ngày 28-10-2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2021-2025, công tác thanh toán không dùng tiền mặt trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả tích cực. Điểm nhấn quan trọng là hạ tầng kỹ thuật được đầu tư, mở rộng.
Theo đó, toàn tỉnh hiện có hệ thống mạng lưới ngân hàng rộng khắp với 60 chi nhánh ngân hàng cấp 1, 22 chi nhánh cấp 2, 33 quỹ tín dụng nhân dân, cùng hệ thống 494 máy ATM và hơn 2.400 máy POS; đặc biệt, đã phát triển được hơn 4,4 triệu mã QR thanh toán.
Thực tiễn cho thấy, thanh toán không dùng tiền mặt tăng trưởng cao, với số lượng giao dịch tăng bình quân 58,5%/năm.
Đến năm 2025, có khoảng 91,5% người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng và 100% tài khoản giao dịch số đã được xác thực sinh trắc học, đảm bảo an toàn pháp lý.
Trong thanh toán không dùng tiền mặt đã xuất hiện nhiều điểm sáng theo lĩnh vực như: 100% thủ tục có thu phí đã triển khai thanh toán trực tuyến; 100% doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử và thực hiện kê khai, nộp thuế điện tử; 100% cơ sở giáo dục và 100% hộ dân thanh toán tiền điện qua phương thức không dùng tiền mặt.
Hay các mô hình “Chợ 4.0” và “Tuyến đường không tiền mặt” bước đầu thay đổi thói quen thanh toán của người dân, mang lại hiệu quả tích cực.
Thế nhưng, nhìn trên bình diện tổng thể, bên cạnh kết quả đạt được, thanh toán không dùng tiền mặt cũng được nhìn nhận ở các khía cạnh còn hạn chế trong một số lĩnh vực như: Tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt trong lĩnh vực y tế và an sinh xã hội vẫn còn thấp.
Sự chênh lệch về kết quả triển khai thanh toán không dùng tiền mặt giữa khu vực đô thị và nông thôn còn lớn, cùng tâm lý e ngại về an toàn thông tin và nghĩa vụ thuế của một bộ phận người dân, doanh nghiệp.
Chính vì lẽ đó, việc triển khai mô hình “xã không dùng tiền mặt” nhằm xóa dần khoảng cách giữa thành thị và nông thôn không chỉ trong việc thanh toán mà còn góp phần đẩy nhanh số hóa nông thôn.
THẾ ANH
